Τελευταίες ώρες στην Κωνσταντινούπολη και χάζευα τις πραμάτειες διαφόρων μαγαζιών για να πάρω δωράκια. Σε ένα μαγαζί με σουβενίρ κοντά στην πλατεία Τακσίμ άρχισα να ρωτάω την τιμή στα αγγλικά κι ο νεαρός που με εξυπηρετούσε απαντούσε στα ελληνικά. Τον ρώτησα πώς κατάλαβε ότι είμαι Έλληνας. "Επειδή μοιάζεις με Τούρκο", μου απάντησε. Ρώτησα πώς τον λένε κι από πού είναι. Ορχάν από την Τραπεζούντα, μου συστήθηκε.
Θα μπορούσα να πάρω ως δείγμα καλής φιλίας αυτό που είπε: Έλληνες και Τούρκοι μοιάζουμε τόσο πολύ, άρα γιατί να μην είμαστε φίλοι; Θα μπορούσα όμως να το δω αρνητικά: μοιάζεις με Τούρκο γιατί γαμούσαμε τις Ελληνίδες επί 400-500 χρόνια. Αν κρίνω από τις μαλακίες που διάβασα στο βιβλίο του Τζοράλ, ο μέσος Τούρκος (υπάρχει κάτι τέτοιο;) πρέπει να πιστεύει ότι οι μισοί Έλληνες είναι απόγονοι Τούρκων.
...πράγμα που δε στέκει. Δεν είναι συμπέρασμα που οφείλεται σε εθνικιστικές αντιλήψεις, είναι συμπέρασμα που απορρέει από την ιστορία. Οι αλβανόφωνοι, σλαβόφωνοι και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι των Βαλκανίων που συνέρρευσαν ως πρόσφυγες στην Τουρκία καθώς κατέρρεε η Οθωμανική αυτοκρατορία αποδεικνύουν ότι μάλλον οι Τούρκοι είναι ένα ανακάτεμα φυλών. Ακόμα και μετά τον Β παγκόσμιο οι κοσοβάροι Αλβανοί που έφευγαν υπό τις πιέσεις της γιουγκοσλαβικής εξουσίας, πρώτο προορισμό είχαν την Τουρκία. Εξάλλου ακόμα και μαύροι Τούρκοι υπάρχουν, σουβενίρ του αυτοκρατορικού παρελθόντος. Τελικά μαλάκας ήταν ο νεαρός, αλλά μάλλον το νεαρό της ηλικίας παίζει ρόλο. Εξάλλου τι να περιμένω από έναν τυπικό Τούρκο, να είναι ένας κοσμοπολίτης; Η Πόλη δεν κατοικείται από αντίγραφα του Παμούκ.
Κι ερχόμαστε στην σχέση πάθους, τη σχέση Ελλήνων και Τούρκων. Μακάρι να είχαμε κερδίσει τη Μικρασιατική εκστρατεία, γιατί ο Νεοέλληνας το φέρει βαρέως που δεν πήραμε την Πόλη και που χάσαμε την Ιωνία. Ό,τι έγινε έγινε όμως. Πάμε παραπέρα. Πρώτα σιχάθηκα τους δικούς μας μαλάκες εθνικιστές που μισούν τους Τούρκους. Θανάσιμο μίσος, παράλογο, ηλίθιο, το οποίο στρέφεται και εναντίον των Ελλήνων που δεν το συμμερίζονται. Μετά σιχάθηκα όλους αυτούς που πάνε να χτίσουν μία φιλία Ελλάδας και Τουρκίας στηριγμένη στις ομοιότητες των λαών. Γιατί ντε και καλά να θεωρήσω φίλους μου τους Τούρκους; Επειδή τρώμε ιμάμ μπαϊλντί; Έλεος. Έχω σιχαθεί αυτές τις "εκστρατείες φιλίας": τη μια οι Σέρβοι είναι φίλοι μας, την άλλη οι Τούρκοι... Προτιμώ να επιλέγω προσωπικά τους φίλους μου. "Φίλος" είναι πολύ μεγάλη κουβέντα για να την αποδώσεις σε έναν ολόκληρο λαό.
Θα μπορούσα να πάρω ως δείγμα καλής φιλίας αυτό που είπε: Έλληνες και Τούρκοι μοιάζουμε τόσο πολύ, άρα γιατί να μην είμαστε φίλοι; Θα μπορούσα όμως να το δω αρνητικά: μοιάζεις με Τούρκο γιατί γαμούσαμε τις Ελληνίδες επί 400-500 χρόνια. Αν κρίνω από τις μαλακίες που διάβασα στο βιβλίο του Τζοράλ, ο μέσος Τούρκος (υπάρχει κάτι τέτοιο;) πρέπει να πιστεύει ότι οι μισοί Έλληνες είναι απόγονοι Τούρκων.
...πράγμα που δε στέκει. Δεν είναι συμπέρασμα που οφείλεται σε εθνικιστικές αντιλήψεις, είναι συμπέρασμα που απορρέει από την ιστορία. Οι αλβανόφωνοι, σλαβόφωνοι και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι των Βαλκανίων που συνέρρευσαν ως πρόσφυγες στην Τουρκία καθώς κατέρρεε η Οθωμανική αυτοκρατορία αποδεικνύουν ότι μάλλον οι Τούρκοι είναι ένα ανακάτεμα φυλών. Ακόμα και μετά τον Β παγκόσμιο οι κοσοβάροι Αλβανοί που έφευγαν υπό τις πιέσεις της γιουγκοσλαβικής εξουσίας, πρώτο προορισμό είχαν την Τουρκία. Εξάλλου ακόμα και μαύροι Τούρκοι υπάρχουν, σουβενίρ του αυτοκρατορικού παρελθόντος. Τελικά μαλάκας ήταν ο νεαρός, αλλά μάλλον το νεαρό της ηλικίας παίζει ρόλο. Εξάλλου τι να περιμένω από έναν τυπικό Τούρκο, να είναι ένας κοσμοπολίτης; Η Πόλη δεν κατοικείται από αντίγραφα του Παμούκ.
Κι ερχόμαστε στην σχέση πάθους, τη σχέση Ελλήνων και Τούρκων. Μακάρι να είχαμε κερδίσει τη Μικρασιατική εκστρατεία, γιατί ο Νεοέλληνας το φέρει βαρέως που δεν πήραμε την Πόλη και που χάσαμε την Ιωνία. Ό,τι έγινε έγινε όμως. Πάμε παραπέρα. Πρώτα σιχάθηκα τους δικούς μας μαλάκες εθνικιστές που μισούν τους Τούρκους. Θανάσιμο μίσος, παράλογο, ηλίθιο, το οποίο στρέφεται και εναντίον των Ελλήνων που δεν το συμμερίζονται. Μετά σιχάθηκα όλους αυτούς που πάνε να χτίσουν μία φιλία Ελλάδας και Τουρκίας στηριγμένη στις ομοιότητες των λαών. Γιατί ντε και καλά να θεωρήσω φίλους μου τους Τούρκους; Επειδή τρώμε ιμάμ μπαϊλντί; Έλεος. Έχω σιχαθεί αυτές τις "εκστρατείες φιλίας": τη μια οι Σέρβοι είναι φίλοι μας, την άλλη οι Τούρκοι... Προτιμώ να επιλέγω προσωπικά τους φίλους μου. "Φίλος" είναι πολύ μεγάλη κουβέντα για να την αποδώσεις σε έναν ολόκληρο λαό.
1 σχόλια:
καταρχάς την καλημέρα μου
'"Φίλος" είναι πολύ μεγάλη κουβέντα για να την αποδώσεις σε έναν ολόκληρο λαό.'
Δεν θα μπορούσα να βρω καλύτερη περιγραφή για την 'συναισθηματοποίηση' σύμφωνα με την οποία αντιμετωπίζουμε φαντασιακές κοινότητες σαν ανθρώπινα πλάσματα και τους αποδίδουμε ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Το ίδιο ισχύει και για τους εχθρούς. Είναι βέβαια παλιό αποτέλεσμα του εθνικισμού, όταν βρεθούμε στην απέναντι όχθη από κάποιο άλλο κράτος αυτόματα ανακαλύπτουμε και πόσο μοχθηροί υπάνθρωποι είναι αυτοί που το κατοικούν.
Σχετικά με την υπόλοιπη ανάρτηση εχώ να σχολιάσω μόνο το εξής. Είναι πολύ εύκολο κάποιος που ανακαλύπτει την αρνητική πλευρά του δικού του εθνικισμού να καταλήξει απολογητής άλλων εθνικισμών. Χαίρομαι που το πνεύμα του κειμένου προδίδει πλήρη συναίσθηση αυτής της παγίδας.
Enregistrer un commentaire