Γιόβανο, Γιόβανκε

Γιάννα, Γιαννούλα μου, ή Γιόβανο, Γιόβανκε, όπως λένε στα νάσιτε. Είναι ένα δημοτικό τραγούδι που μιλά για τον πόθο ενός ερωτευμένου για μια Γιαννούλα που κάθεται στις όχθες του Βαρδάρη και πλένει τα ρούχα της. Όπως ο Ίμπαρ, έτσι κι ο Βαρδάρης κυλά τα νερά του κι εμπνέει ερωτικά τραγούδια, τραγούδια που σμίγουν τους ανθρώπους. Το καλοκαίρι του 2007 είχα την ευκαιρία να δω τον Βαρδάρη στα Σκόπια και να δω ανθρώπους ερωτευμένους δίπλα στα νερά του.
Όπως όλα, έτσι και τούτο το ερωτικό τραγούδι είχε τις ερμηνευτικές του προσεγγίσεις από τους εραστές του εθνικισμού. Το διασκεύασε ο Σλάβι Τριφόνοφ για την βουλγαρική πλευρά με ένα βιντεοκλιπ που παρέπεμπε σε Τζέιμς Πάρις και αισθητική Χούντας: γυρισμένο μέσα στα χιόνια δείχνει στρατιώτες του βουλγαρικού στρατού από τη μάχη της Δοϊράνης που –παρά την ήττα των Βουλγάρων- θεωρείται μία ηρωική σελίδα της βουλγαρικής ιστορίας.
Τελικά τι εθνικότητα είχε η Γιάννα, η Γιαννούλα; Τι εθνικότητα είχε ο ερωτευμένος μαζί της νέος; Τι μας νοιάζει; Ο Βαρδάρης που γίνεται Αξιός στην Ελλάδα είναι το ίδιο ποτάμι. Έχουν εθνικότητα τα νερά; Έχουν ιδιοκτήτη; Έχει εθνικότητα ο έρωτας;

Јовано, Јованке,
Крај Вардарот седиш мори,
Бело платно белиш,
Бело платно белиш душо,
Си на горе гледаш.
Јовано, Јованке,
Јас тебе те чекам мори,
Дома да ми дојдеш,
А ти не доаѓаш душо,
Срце мое Јовано.
Јовано, Јованке,
Твојата мајка мори,
Тебе не те пушта,
Кај мене да дојдеш душо,
Срце мое, Јовано.


Γιάννα μου, Γιαννούλα μου,
κάθεσαι δίπλα στο Βαρδάρη, βρε,
τ’ ασπρόρουχά σου πλένεις
κι όλο πέρα μακριά κοιτάς,
Γιαννούλα μου, καρδούλα μου.

Γιάννα μου, Γιαννούλα μου,
στο σπίτι μου σε περιμένω να ‘ρθεις, βρε,
μα εσύ δεν έρχεσαι,
Γιαννούλα μου, καρδούλα μου.

Γιάννα μου, Γιαννούλα μου,
η μάνα σου δε σ’ αφήνει βρε,
να έρθεις σε μένα, μωρό μου,
Γιαννούλα μου, καρδούλα μου.

Γιάννα μου, Γιαννούλα μου,
στο σπίτι μου σε περιμένω να ‘ρθεις, βρε,
μα εσύ δεν έρχεσαι, μωρό μου,
Γιαννούλα μου, καρδούλα μου.
(η μετάφραση είναι αρκετά ελεύθερη κι έγινε –από ποιον άλλο;- από τον τουκιθεμπλομ)