...το κρατίδιο της Κομμαγηνής

Ο Αντίοχος Δ΄ ο επιφανής είχε σκοτωθεί πολεμώντας τους Πάρθους το 164 π.Χ., ενώ οι Μακκαβαίοι ξεσηκώνονταν εναντίον των Σελευκιδών και εγκαθίδρυαν τη δυναστεία των Ασαμοναίων. Την επόμενη χρονιά ο αρμενικής καταγωγής Πτολεμαίος, σατράπης της Κομμαγηνής, περιφέρειας του βασιλείου των Σελευκιδών, αποφάσισε να ξεσηκωθεί εναντίον της Σελευκιδικής αυτοκρατορίας και να γίνει βασιλιάς, ιδρύοντας μία δυναστεία της οποίας οι τελευταίοι απόγονοι υποχωρώντας στην ρωμαϊκή προέλαση μπόρεσαν να κρατήσουν μόνο το προνόμιο να διοικούν την περιοχή. Το ποίημα του Καβάφη Επιτύμβιον Αντιόχου, Βασιλέως Κομμαγηνής μάλλον αναφέρεται στον Αντίοχο Α΄ τον Θεό, Δίκαιο, Επιφανή, Φιλορωμαίο, Φιλέλληνα, που καυχιόταν για την καταγωγή του από τον Μέγα Αλέξανδρο, καθώς ήταν γιος μιας Ελληνίδας πριγκίπισσας των Σελευκιδών και ενός Αρμένιου βασιλιά, λάτρη, όπως λέγεται, των ελληνικών γραμμάτων. Στα χρόνια του, "το κρατίδιο της Κομμαγηνής" γνώρισε μεγάλη ακμή. Ο Καβάφης επινοεί έναν Εφέσιο σοφιστή Καλλίμαχο, ο οποίος "από τον οίκον τον βασιλικόν ασμένως κ' επανειλημμένως φιλοξενηθείς" γράφει "τη υποδείξει Σύρων αυλικών" ένα επιτύμβιο όπου τον κολακεύει γιατί "υπήρξεν έτι το άριστον εκείνο, Ελληνικός - ιδιότητα δεν έχ' η ανθρωπότης τιμιοτέραν". Ο τάφος του πάνω στο βουνό Nemrut με τις ύψους 10 μέτρων προτομές θεών μαρτυρεί την ανατολίτικη, φαραωνική δυναστική συνήθεια να αποθεώνεται ένας ηγεμόνας. Στο ποίημά του Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου• ποιητού εν Κομμαγηνή• 595 μ.Χ. ο Καβάφης δίνει χρονολογία λίγο πριν οι Άραβες καταλάβουν την Κομμαγηνή. "Εις σε προστρέχω, Τέχνη της Ποιήσεως" γράφει από το κρατίδιο της Κομμαγηνής που 'σβησε σαν το μικρό λυχνάρι, όπως μας λέει κι ο Σεφέρης στον Τελευταίο Σταθμό. Η πρωτεύουσα της Κομμαγηνής, τα Σαμόσατα, πατρίδα του Λουκιανού, βυθίστηκε στα νερά του φράγματος Ατατούρκ. Τι απέγινε όμως η Κομμαγηνή ύστερα από τόση συμβολική εξύψωση στην νεοελληνική ποίηση;
Βρέθηκα στη Σκεπαστή Αγορά (Kapalıçarşı -Καπαλί Τσαρσί) της Πόλης, που πρωτοχτίστηκε έπειτα από εντολή του Μωάμεθ Β΄ του Πορθητή. Λίγο πριν το δρομάκι που οδηγεί στην είσοδό της από την οδό των Γενιτσάρων (λεωφόρος Γενιτσεριλέρ, Yeniceriler caddesi) συνάντησα το Komagene, μια ...αλυσίδα τούρκικων φαστφουντάδικων με όλες τις ανατολίτικες και πικάντικες νοστιμιές. Κεμπαπτσίδικο λοιπόν!